Dutilhhuis

In de grijze Rotterdamse haven woedt een strijd voor een groene toekomst

De torenhoge klimaatambities van de Rotterdamse haven staan onder druk: duurzame projecten worden uitgesteld en de eerste bedrijven sluiten de deuren. De Volkskrant trok door het havengebied met de vraag: welke plek heeft de haven in de toekomst die Nederland voor zich ziet?

De haven van Rotterdam – noem het gerust het fossiele hart van Nederland – staat voor een grote opgave. In 2030 moet de CO₂-uitstoot ten opzichte van 1990 met 55 procent zijn verminderd, twintig jaar later wil de haven klimaatneutraal zijn. Dat wil de Maasstad onder meer bereiken door hét waterstofknooppunt van Noordwest-Europa te worden.

Vanwege zijn strategische ligging heeft de Rotterdamse haven de kans een wereldspeler te worden in de duurzame economie, concludeerde onderzoeksinstituut TNO begin dit jaar nog. Een leverancier en doorvoerpunt van groene grondstoffen als waterstof, gerecycled plastic en biobrandstoffen. Mits Rotterdam zijn kaarten goed weet te spelen.

Maar terwijl de lat hoog ligt, stokt de uitvoering. Havenwethouder Robert Simons (Leefbaar Rotterdam) maakt zich zorgen over zijn vertrouwde haven. Samen met VVD-gedeputeerde Arne Weverling stuurde hij eerder dit jaar een brandbrief naar het kabinet. Hun oproep: een noodwet om de Rotterdamse haven door de energietransitie te loodsen.

Foto hieronder: De Porthos-leiding wordt met telescoopkranen op hoogte gebracht voor de HDD-boring onder het Calandkanaal. ©PorthosCO2

Want het roer moet om, vindt hij. Waterstoffabrieken op de Maasvlakte die een paar jaar geleden nog met veel ambitie werden aangekondigd, hebben vertraging opgelopen. De vrees is zelfs dat van uitstel afstel komt. De Delta Rhine Corridor, het leidingennetwerk voor waterstof en CO₂ dat Rotterdam onder meer met het Ruhrgebied in Duitsland moet verbinden, is uitgesteld tot na 2030. Het bedrijfsleven klaagt over tal van obstakels die verduurzaming in de weg zitten: van een overvol stroomnet tot gebrek aan de benodigde stikstofruimte voor investeringen.

In zijn brandbrief vraagt Simons het kabinet om investeringen in CO₂-opslag, stimulering van de vraag naar hernieuwbare energie, het creëren van een gelijk speelveld met buurlanden, en oplossingen voor het overbelaste stroomnet en de stikstofproblematiek. ‘Als wij geen vaart maken, dan loopt de energietransitie in de Rotterdamse haven stuk’, zegt hij, terwijl de watertaxi het water aan de Keilehaven laat opspatten.

De wethouder mist een langetermijnvisie vanuit de huidige Nederlandse regering. ‘De welvaart die we nu kennen, is gebouwd op de moedige keuzes van vroeger.’ Hij wijst naar de horizon, in de verte ligt de Nieuwe Waterweg. Eind 19de eeuw gegraven, tegen hoge kosten, om Rotterdam rechtstreeks met zee te verbinden. ‘Dat heeft bakken met geld gekost, maar bracht generaties lang welvaart.’