Verbod op pesticiden in de landbouw? BBB wil eerst eens bewijs zien, blijkt tijdens Kamerdebat
Lelieteelt
Podt en Harm Holman (NSC) zijn erg geschrokken van de waarschuwing, vorige maand, van vijftig Drentse artsen. Zij roepen de gemeente Westerveld op het gebruik van bestrijdingsmiddelen dichtbij woonwijken per direct te verbieden. De artsen diagnosticeren opvallend veel gevallen van neurologische ziekten als ALS en Parkinson in en rondom het dorp Wapserveen, ook bij jonge mensen. Dat dorp is omringd door bollenteelt, waaronder lelievelden waarop zeer veel pesticiden worden gebruikt. Een basisschool in de gemeente telt drie kinderen met leukemie, wat statistisch extreem hoog is. Ook komen er volgens hen relatief veel geboorteafwijkingen voor. Podt: ‘Die huisartsen zijn geen gekkies.’
De artsen erkennen dat die statistieken geen hard bewijs vormen voor een oorzakelijk verband met het pesticidengebruik van de bollentelers. De wetenschappelijke onderzoeken die hiernaar in binnen- en buitenland gedaan zijn, tonen schade aan bij muizen, maar de onderzoeksresultaten bij mensen zijn wisselend.
Een groot aantal Kamerfracties, inclusief VVD, CDA en ChristenUnie, vraagt zich af of er niet op zijn minst spuitvrije zones rond dorpen moeten komen. Gemeenten kunnen die nu moeilijk instellen, omdat veel chemische middelen die de bollentelers en andere akkerbouwers gebruiken legaal zijn (want goedgekeurd door het Ctgb).
Datzelfde Ctgb heeft onlangs echter toegegeven dat het jarenlang een verkeerde statistische methode heeft gebruikt om de kankerverwekkendheid van bestrijdingsmiddelen te meten. De kankerrisico’s zijn daardoor mogelijk stelselmatig onderschat. Desondanks ziet het Ctgb geen noodzaak om al toegelaten middelen opnieuw te testen. De Europese Commissie heeft de toelating van het omstreden onkruidbestrijdingsmiddel glyfosaat in 2023 nog met tien jaar verlengd voor de Europese markt.
Net als bij stikstof is het de rechtspraak die de ruimte voor boeren begint in te perken, omdat de politiek het laat afweten. Vorige maand vonniste de Raad van State dat lelietelers moeten bewijzen dat hun pesticidengebruik geen gevolgen heeft voor beschermd natuurgebied. De bestuursrechter volgt hierin dezelfde redenering als in stikstofzaken: er is genoeg bewijs dat bestrijdingsmiddelen net als stikstof schadelijk zijn voor de natuur. Zo is er veel onderzoek dat een verband legt tussen bijensterfte en pesticidengebruik.
Chemieconcern Bayer overweegt te stoppen met de verkoop van de omstreden onkruidbestrijder glyfosaat, beter bekend als RoundUp. Aanleiding zijn de miljarden dollars die het Duitse bedrijf kwijt is aan rechtszaken in de Verenigde Staten. Duizenden Amerikanen hebben Bayer aangeklaagd omdat zij vrezen dat het onkruidgif kankerverwekkend is.