Dutilhhuis

Bevriezen sociale huur is meevaller voor huurders, maar een ‘clusterbom’ voor de woningbouw

De regeringscoalitie heeft besloten dat sociale huren de komende twee jaar niet omhoog mogen. Dat is leuk voor huurders, maar de woningcorporaties zijn verbijsterd. ‘We schrappen de bouw van tienduizenden huurwoningen.’

Wat betekent de huurstop voor de corporaties, die 2,3 miljoen sociale woningen verhuren?

Dat is een enorme aderlating voor deze woonstichtingen. Aedes, hun nationale vereniging, reageerde woensdag geschokt op de maatregel. De corporaties moeten door het wegvallen van die extra inkomsten de bouw van tienduizenden huurwoningen schrappen, aldus de vereniging. Het zet ook een rem op de verduurzaming van tienduizenden bestaande corporatiewoningen.

Onlangs werd bepaald dat corporaties hun huren dit jaar met 4,5 procent zouden mogen verhogen en volgend jaar met nog eens 3,8 procent. Dat is nu van de baan. Het extra geld uit de huurverhogingen zou worden gebruikt als inleg voor miljardenleningen voor nieuwbouw en verduurzaming. Volgens Aedes verdampt met de huurstop 47,5 miljard euro aan investeringscapaciteit.

‘inkomenspolitiek over de rug van corporaties, met ingrijpende gevolgen voor huurders en woningzoekenden’

Aedes-voorzitter Liesbeth Spies

Emeritus hoogleraar woningmarkt Johan Conijn, een kenner van de financiële kant van de volkshuisvesting, spreekt van ‘een clusterbom’ op de woningbouwplannen van de corporaties. ‘De Nationale Prestatieafspraken (NPA) voor de sociale woningbouw kun je verbranden. Die zijn onuitvoerbaar geworden. Als ik minister voor volkshuisvesting was, zou ik aftreden.’

Ook Fahid Minas, directeur van de vereniging van projectontwikkelaars Neprom, herinnert minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting op LinkedIn aan de prestatieafspraken die in december werden gemaakt op een met veel publiciteit omgeven Woontop. ‘Al dat afgesproken werk van de corporaties – bouwen, renoveren en verduurzamen – komt hiermee op losse schroeven te staan. Corporaties zullen noodgedwongen moeten kiezen waar ze hun geld wel of niet aan uitgeven. Het gevolg: die honderdduizend nieuwe huizen per jaar gaan er waarschijnlijk niet komen.’

Aedes-voorzitter Liesbeth Spies noemt de bevriezing van de huren ‘inkomenspolitiek over de rug van corporaties, met ingrijpende gevolgen voor huurders en woningzoekenden’.

Wat betekent dat voor de huurders van die woningen?

Voor de bestaande huurders is het een meevaller van jewelste. De gemiddelde huur van een corporatiewoning is nu 593 euro per maand. Hun huur gaat per 1 juli dus niet met bijna 27 euro per maand omhoog. En ook volgend jaar blijft hun huur gelijk. Dat scheelt op een gemiddelde huur nog eens bijna 24 euro per maand. Over een periode van twee jaar scheelt dat een huurder ruim 900 euro. Het verlies aan directe inkomsten voor de corporaties komt volgens Conijn uit op circa 1 miljard euro per jaar.

Is er een oplossing?

Het is nog niet duidelijk of de corporaties enige compensatie krijgen voor het verlies aan extra inkomsten. In eerdere jaren werd de huurmatiging gecompenseerd door fiscale verlichting, zoals het afschaffen van de verhuurdersheffing. Inmiddels betalen de corporaties (die werken zonder winstoogmerk) ruim een miljard euro per jaar aan vennootschapsbelasting.

Minister Keijzer maakte vorige week bekend dat zij de regels voor middenhuur weer wil versoepelen. Dat heeft minder te maken met de corporaties, maar vooral met particuliere woningbeleggers. Die verkochten vorig jaar zo’n dertigduizend huurwoningen door de vorig jaar ingevoerde huurbeperking in dat segment. Ook zijn tijdelijke huurcontracten in de meeste gevallen niet meer toegestaan. Keijzer wil de ‘uitverkoop’ van beleggerswoningen tegengaan. In de Tweede Kamer bestaat veel weerstand tegen die versoepeling.

Ministers reageren tevreden op sociale media

Verschillende ministers uiten hun eerste reactie op de voorjaarsnota op sociale media. Onder hen is ook Mona Keijzer (BBB), minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Zij schrijft dat het goed is dat de Voorjaarsnota aandacht heeft voor huurders, al voorziet ze ook moeilijkheden op de huurmarkt. „Huurbevriezing zorgt er wel voor dat corporaties minder kunnen bouwen voor mensen die op zoek zijn naar een huis. Daarom ga ik samen met de corporaties kijken hoe we dit kunnen oplossen.”