Prinsjesdagstukken gelekt: extra geld voor koopkracht, minder snijden in uitkeringen en verhoging eigen risico uitgesteld
Collectie SPAARNESTAD PHOTO/NA/Anefo/Noske, CC BY-SA 3.0 NL, via Wikimedia Commons
Een dag na het moeizame akkoord tussen coalitiepartners D66, VVD en CDA ligt een deel van hun afspraken op straat. De partijen willen de geplande verhoging van het eigen risico uitstellen, de koopkracht krijgt een zetje en belangrijk voor de onderhandelingen met de oppositie: de bezuinigingen op de sociale zekerheid worden deels geschrapt of uitgesteld. Dat bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving door RTL Nieuws.
Eerder was al duidelijk dat het plan om de AOW-leeftijd versneld te verhogen van tafel gaat. Het kabinet schrijft dit nu ook zwart-op-wit op.
Verder komt het kabinet tegemoet aan een wens van vrijwel de gehele oppositie, van links tot rechts, om de uitkering van werklozen en arbeidsongeschikten minder te verlagen. Mensen met een midden- of hoger inkomen die werkloos of arbeidsongeschikt raken, zouden in de oorspronkelijke plannen tot 20 procent gekort kunnen worden. Dat wordt 7,5 procent als het aan het kabinet ligt.
Wel houdt het kabinet vast aan het plan om de maximale periode dat iemand een WW–uitkering kan ontvangen te verkorten van twee naar een jaar. De invoering stelt het kabinet echter een jaar uit naar 2029.
De verzachting van de bezuinigingsplannen zal niet genoeg zijn om de vakbonden en de linkse oppositiepartijen tevreden te stellen. Zij willen dat er helemaal niet bezuinigd wordt op de sociale zekerheid. Maar dat is de coalitie nog wel van plan.
Zo staat er nog steeds een forse bezuiniging in de boeken op de uitkering van zieke en arbeidsongeschikte werknemers. En het kabinet wil de zogeheten IVA-uitkering voor mensen die volledig zijn afgekeurd schrappen. Dat kan mensen duizenden euro’s per jaar schelen.
-De verhoging van het eigen risico met 70 euro wordt uitgesteld.
-Er komt 1,5 miljard om de koopkracht te stutten.
-Het plan om de AOW-leeftijd versneld te verhogen gaat van tafel.
–Uitkeringen van werklozen en arbeidsongeschikten wordt minder verlaagd.
-De WW-duur wordt wel verkort van twee naar een jaar, vanaf 2029.
-De accijnzen op brandstof gaan minder snel stijgen dan werd gevreesd.
-Over vermogensbelasting in box 3 is nog niets afgesproken.
–Hoge inkomens gaan straks meer belasting over inkomen betalen.
-De belasting op leidingwater wordt verhoogd met 10 cent per duizend liter.
– Ouderen krijgen een gratis vaccinatie tegen gordelroos.
De stap die de coalitie heeft gezet is dan ook ‘nog lang niet voldoende’, aldus PRO-leider Jesse Klaver. „Er gaan straks miljarden extra naar de allerrijkste mensen, en de bezuinigingen op gewone mensen via de sociale zekerheid blijven staan”, aldus de PRO-leider. „Wat ik hier zie is een politiek compromis. Ze hebben geprobeerd de ruzie in de coalitie op te lossen, maar dit helpt de gewone Nederlander niet.”
Volgens premier Rob Jetten is het kabinet zich ervan bewust dat de oppositiepartijen meer concessies willen van het kabinet. Maandag zei hij dat de aangepaste plannen hopelijk wel een opening waren om de vakbonden en de oppositie aan tafel te krijgen voor overleg. De bonden hebben al laten weten dat ze het onvoldoende vinden en zeggen dat ze de staking in het ov volgende week later doorgaan.
Kabinet luistert naar Kamer over eigen risico
Het kabinet stelt de verhoging van het eigen risico in de zorg uit met een jaar. Het kabinet wilde die verhogen van 385 euro nu naar 455 euro volgend jaar. Die extra kostenpost voor mensen die onkosten maken omdat ze ziek zijn wil het kabinet nu pas in 2028 laten ingaan. Het is onduidelijk of de oppositie hier akkoord mee zal gaan. Eerder sprak bijna de gehele oppositie zich uit tegen elke verhoging van het eigen risico. Overigens wil het kabinet het eigen risico op termijn nog veel verder verhogen.
Verder trekt het kabinet nog 400 miljoen euro uit om ouderen een gratis vaccinatie te geven tegen gordelroos. Met die geste probeert het kabinet oppositiepartij 50Plus tevreden te stellen. De afgelopen twee jaar is het aantal 65-plussers met gordelroos meer dan verdubbeld, blijkt uit gegevens van de huisartsen.
Onduidelijkheid rond vermogensbelasting
Wat niet in de gelekte stukken staat, is de oplossing voor de discussie rond box 3. De moeizame onderhandelingen tussen de coalitiepartners gingen vooral daarover: de VVD wil vermogenden en beleggers meer ontzien dan D66 en CDA. Afgesproken is nu dat de wet die in de Eerste Kamer in een la verdwijnt en dat er gewerkt wordt aan een nieuwe wet. Dat kost de schatkist overigens wel bijna 3 miljard euro per jaar, zolang er geen alternatief is voor het huidige systeem.
Rekening bij ‘hoge inkomens’
Hoe de plannen worden betaald is wat onduidelijker. Wel is op te maken dat een deel van de rekening komt te liggen bij ‘hoge inkomens’. Zij gaan straks een lagere arbeidskorting krijgen, dat levert 750 miljoen euro op. Maar vanaf welk inkomen dat precies is, is nog niet duidelijk.