Moeten alle 75-plussers verplicht een kunstgebit?
De Nederlandse tandartsen zijn door de vergrijzing overbelast, net als oogartsen, geriaters, oncologen, neurologen en huisartsen. Er is zo’n groot tekort aan tandartsen dat Nederland op een mondzorginfarct afstevent, zo meldde beroepsvereniging KNMT maandag. Reden is dat mensen tot hun dood door willen met eigen tanden en kiezen, aangevuld met kronen, bruggen en implantaten.
Vroeger kregen mensen tussen hun 50ste en 60ste jaar een kunstgebit dat elke avond vlak voor het slapengaan in een glas Kukident werd gedompeld, waarna hun stem klonk als die van een stripfiguur uit een Disneyfilm. Kunstgebitten werden wel ‘een logé in het glas’ genoemd, of ‘kunstkoffiebonen’, ‘schudtanden’ en ‘knarsers’.
Wie een kunstgebit kreeg aangemeten, was aan het aftakelen en moest alvast een uitvaartverzekering afsluiten. In 1983 had een op de drie Nederlanders van 16 jaar en ouder al een kunstgebit. Dat velen nu hun gebit kunnen behouden tot boven de 90 jaar is te danken aan betere zorg, fluoride en nieuwe hulpmiddelen als ragertjes en mondwater. Daarnaast gaan mensen vaker naar de tandarts en zijn ook steeds complexere behandelingen mogelijk. Een gemiddelde 75-plusser ging vorig jaar 3,2 keer naar de tandarts, tegenover 1,6 keer in 2014.
Alleen kan de tandzorg de vraag niet langer aan. De inzet van mondhygiënisten en preventie-assistenten is slechts een deel van de oplossing. Er wordt daarom een steeds groter beroep gedaan op tandartsen uit het buitenland. Nu al is een kwart van hen afkomstig uit Spanje, Griekenland, Roemenië, Zuid-Afrika en Syrië. Dat zou de helft kunnen worden. Alleen zijn deze buitenlanders niet erg honkvast. Ze komen en gaan.
Nederland telt bijna negenduizend tandartsen. Dat zijn er tweeduizend meer dan vlak voor de eeuwwisseling, maar een steeds groter deel werkt nu parttime in groepspraktijken. Daarom is het tekort hardnekkig.
Er zijn verschillende oplossingen denkbaar. Zo zou tandzorg zo duur kunnen worden gemaakt dat alleen de happy few nog naar een echte Nederlandse tandarts kunnen gaan. De rest moet zijn gebit, al dan niet gecombineerd met een strandvakantie, maar bij Dental Antalya in Turkije laten opknappen.
Ingrijpender zou het zijn om iedereen boven de 75 jaar wettelijk te verplichten alles te laten trekken en een kunstgebit te nemen. Als het al te controleren is, bestaat daarvoor waarschijnlijk geen maatschappelijk draagvlak. Jan Slagter zal namens de grijze lobby meteen zijn kont tegen de krib gooien.
Het makkelijkst is om de opleidingen tandheelkunde uit te breiden. Voor de opleidingen tandheelkunde aan drie universiteiten geldt een strikte numerus fixus van momenteel 259 plekken, terwijl er tien keer zoveel inschrijvingen zijn. Geld is de reden: een student tandheelkunde kost de overheid in zes jaar 150 duizend euro, een student sociologie of economie 30 duizend euro.
Hoewel dit rechtse kabinet waarschijnlijk liever meer tandartsen wil, wordt daar om budgettaire redenen weinig aan gedaan.
Misschien kan tandheelkunde onder de defensiebegroting worden geschoven, want mensen met een gezond gebit zijn geduchtere tegenstanders voor de Russen.
Anders rest ons niets anders dan toch maar alles te laten trekken.