Dutilhhuis

Vlak voor het zomerreces gooit Hans Vijlbrief (D66) de voor de VVD zeer onwenselijke hogere vermogensbelasting toch op tafel | Alternatief voor € 6.500.000.000 bezuiniging op sociale zekerheid en zorg

Een steen in de vijver: voor het eerst gaat een D66-bewindspersoon openlijk de strijd aan met de begrotingsdiscipline en de bezuinigingsdrift van de VVD-collega’s.

Op de laatste ‘schooldag’ voor de zomervakantie van het minderheidskabinet heeft één minister nog een steen in de vijver gegooid. Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) sluit een hogere belasting op vermogens niet uit, als de bezuinigingen op de sociale zekerheid niet rond komen. Daarmee lost hij het startschot voor een pittig zomerdebat met het VVD-smaldeel binnen de coalitie.

Vijlbrief deed zijn uitspraken vrijdag in een vraaggesprek met het FD. “In het regeerakkoord staat niet alleen dat we het financieel netjes doen, er staat ook dat we een sociaal akkoord willen sluiten”, zegt hij daarin.

“Stel dat het sociale akkoord een zekere rekening met zich meebrengt, dan gaan we daar weer naar kijken. Er zijn ook andere mogelijkheden. Vanuit mijn politieke bloedgroep zijn er gedachten om vermogens zwaarder te belasten. En omdat ik nu toevallig met de VVD samenwerk, laat ik niet mijn overtuiging los dat de verdeling tussen de lasten op arbeid en de lasten op vermogen in Nederland nu ongelijk is. Daar mag best wat aan gedaan worden. Dat wil de VVD niet, dat begrijp ik allemaal. Maar er zijn ook dingen die wij als D66 niet willen.”

Het is in het korte leven van dit kabinet nog niet eerder voorgekomen dat een D66-bewindspersoon zo openlijk de strijd aangaat met de ijzeren begrotingsdiscipline en de weerzin tegen een hogere vermogensbelasting van de VVD.

6,5 miljard

De coalitie van D66, VVD en CDA presenteerde eerder dit jaar het plan om zeker 6,5 miljard euro te bezuinigen op de sociale zekerheid, waaronder de AOW-, WW- en Wia-uitkeringen (voor respectievelijk gepensioneerden, werklozen en langdurig arbeidsongeschikten).

Onder druk van de oppositiepartijen en de vakbonden is de verhoging van de AOW-leeftijd vooralsnog van tafel. Maar het kabinet blijft er tot nu toe op hameren dat de 6,5 miljard linksom of rechtsom uit de begroting van Vijlbriefs ministerie moet komen, en het heeft de vakbonden ‘uitgenodigd’ om onder die voorwaarde alternatieve voorstellen te doen.

Uit woede daarover weigeren de bonden te onderhandelen met het kabinet. Ze hebben verdere acties aangekondigd. Ook de oppositie in de Tweede Kamer, Progressief Nederland (Pro) voorop, eist dat het kabinet de financiële uitdagingen anders oplost en de lasten meer op de sterkere schouders neerlegt.

Overleg met oppositie in augustus

Premier Rob Jetten kondigde op zijn laatste persconferentie voor het zomerreces aan dat het kabinet in de tweede helft van augustus gaat onderhandelen ‘met een aantal fractievoorzitters van oppositiepartijen die hebben aangegeven open te staan voor samenwerking’. Hij wilde niet zeggen wie dat zijn.

Belangrijk onderdeel van dat overleg zijn alternatieve maatregelen die een deel van de sociale bezuinigingen kunnen vervangen. De hele rijksbegroting voor volgend jaar zal rond Prinsjesdag moeten kunnen rekenen op een Kamermeerderheid.