Het Nederlands paviljoen op de Biënnale van Venetië verandert straks in een aardedonker fort

Ingang van het Nederlandse Rietveldpaviljoen, 2012 dalbera from Paris, France, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Dries Verhoeven | kunstenaar Kunstenaar Dries Verhoeven haalt vanaf volgende week de rolluiken naar beneden in het Nederlands paviljoen op de Biënnale van Venetië, het belangrijkste kunstevenement ter wereld. „De deelname van Rusland en Israël hebben me alleen maar gesterkt in het gebaar dat ik daar wil maken.”

Dries Verhoeven | kunstenaar  by Pinelopi Gerasimou, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Verhoeven (1976) maakt zich op voor de Biënnale van Venetië. Dat hij Nederland vertegenwoordigt vindt hij een „waanzinnige kans” om het idee van nationale landenpresentaties ten grave te dragen. Bedachtzaam dadels etend in zijn bovenhuis in Amsterdam, zegt hij: „De Biënnale representeert een wereld die nauwelijks nog bestaat. Het is een tentoonstelling van een onschuldig Europa dat wereldmachten samenbrengt die harmonieus naast elkaar hun eigen excellentie op kunstgebied tonen. In werkelijkheid zijn diezelfde machten zich steeds meer aan het bewapenen en sluiten ze hun grenzen. Ik zie de Biënnale in dat licht: als nostalgische wensruimte.”

Verhoeven beweegt zich als theatermaker, filmmaker en kunstenaar op een kruispunt van kronkelige wegen. Hij noemt zichzelf als mens activist, maar niet als kunstenaar. Een goed kunstwerk is in zijn optiek nooit ondubbelzinnig. „Ik schrijf in mijn werk niemand iets voor. Ik hoop pijnpunten bloot te leggen.” Dat doet hij met een vlijmscherp kartelmes.

In Dear Beloved Friend bijvoorbeeld, een film waarmee hij in 2025 een Gouden Kalf won, kwamen Nederlandse toeschouwers via een live-stream in contact met Nigeriaanse performers in Laos.

Wat trof jij aan in Nigeria?

„Ik reisde erheen met het stereotiepe beeld van Afrika. In het globale Noorden – het voormalige Westen – denken we dat er een exodus aan zit te komen van Afrikanen die op de vlucht slaan voor oorlog en klimaatverandering. In Nigeria bleek dat beeld stompzinnig te zijn.

„Nigerianen vroegen me: ‘Waar komt het idee vandaan, dat wij zo graag naar jullie zouden willen komen? Sorry hoor, maar wij vinden Singapore veel interessanter, of Canada, of Qatar.’ Europa zit in een midlifecrisis, vonden ze. Ze zeiden: ‘Jullie in Europa zijn bezig met het geleefde leven; dat wat voorbij is. Jullie zijn doodsbang dat dit leven morgen niet meer kan worden geleefd. Wij daarentegen kijken niet zo somber naar de toekomst. Wij zijn gewend om te dealen met de donkerte. Dus stop met het ons opdringen van jullie dystopie.’”

Biënnale van Venetië | Invloedrijkste internationale kunsttentoonstelling

De Biënnale van Venetië bestaat sinds 1895 en wordt gezien als de invloedrijkste internationale kunsttentoonstelling ter wereld. Iedere twee jaar presenteren landen in hun paviljoens in Venetië nieuwe kunst uit hun land, vandaar de bijnaam ‘Olympische Spelen van de kunst’.

De Biënnale vindt dit jaar plaats van 9 mei t/m 22 november. Lees hier alle NRC-artikelen over de Biënnale van 2026.

Logo © Mondriaan Fonds
error: