Woningcorporatie Stadgenoot naar rechter om ‘onterechte’ miljoenenheffing
De Amsterdamse woningcorporatie moet jaarlijks 16 miljoen euro betalen door een Europese richtlijn die bedoeld is voor multinationals. „Vanaf 2030 lopen we tegen de financiële grens aan.” De richtlijn treft ook tal van andere corporaties.
Is het logisch dat een organisatie zonder winstoogmerk elk jaar vele miljoenen kwijt is aan winstbelasting? En dat dezelfde organisatie miljoenen belasting betaalt door Europese regels voor multinationals, terwijl ze alleen in Nederland actief is?
Woningcorporatie Stadgenoot vindt van niet. Als een van de eerste corporaties begint ze bij de rechter een zaak tegen de Belastingdienst, zo heeft de Amsterdamse corporatie deze donderdag bekendgemaakt. Zeker zeventig andere corporaties zullen spoedig volgen. Via de rechter wil Stadgenoot een uitzonderingspositie afdwingen voor de vennootschapsbelasting (winstbelasting) en de Europese belastingrichtlijn ATAD. De procedure kan jaren in beslag nemen, en tot het Europees Hof doorlopen.
Stadgenoot, dat met hulp van adviseurs PWC en KPMG Meijburg de zaak aanspant, heeft net als bijna alle grote woningcorporaties de afgelopen jaren bezwaar gemaakt tegen de winstbelastingaanslag. De Belastingdienst wees dit jaar het bezwaar van Stadgenoot af, waarna beroep instellen bij de bestuursrechter de volgende stap is. De corporaties konden er geen collectieve zaak van maken omdat ze individueel in beroep moeten gaan bij de rechter na afwijzing van een bezwaarschrift.
Als gevolg van de ATAD mogen financiële instellingen bijvoorbeeld rente op geld dat ze hebben geleend nog maar zeer beperkt van de vennootschapsbelasting aftrekken.
Dit treft met name woningcorporaties en projectontwikkelaars hard. Zij lenen vaak maximaal voor nieuwbouw en verduurzaming van woningen, en moeten dus veel rente betalen. Vanwege de ATAD-richtlijn mogen ze die rentelasten amper nog aftrekken van de (winst)belasting, waardoor de belastingdruk flink stijgt.
Volgens corporatiekoepel Aedes ontstaat er een paradoxale situatie: hoe meer woningen corporaties bouwen, hoe hoger hun rentelasten en dus de belastingdruk. De ruim 770 miljoen euro per jaar die corporaties samen aan vennootschapsbelasting betalen, zal door ATAD in 2029 zijn verdubbeld tot 1,5 miljard, rekende Aedes uit. De koepel spreekt van een „boete op investeringen”.
Financiële grens in zicht
Als Stadgenoot wordt uitgezonderd van de ATAD-richtlijn, zou dat de corporatie jaarlijks 16 miljoen euro aan belasting schelen. „Geld dat we dan kunnen besteden aan bouwen en verduurzamen van huizen”, zegt bestuurder en financieel directeur Bas Hendriks telefonisch. „Door daar rente mee te betalen, kun je elk jaar genoeg lenen voor de bouw van duizend nieuwe woningen.”
Stadgenoot en andere corporaties willen dat voor hen een uitzondering wordt gemaakt voor het heffen van vennootschapsbelasting, of tenminste voor toepassing van de ATAD-richtlijn. Als dat niet lukt, komen de corporaties de komende jaren geld tekort, zegt Hendriks. „Dit jaar kunnen we nog alle investeringen doen die we willen. Maar vanaf 2030 lopen we tegen de financiële grens aan. Dan krijg je geen financiering meer.”